Wetenschap en democratische rechtsorde
De doelstelling van Stichting Histos luidt: 'het verrichten van onderzoek naar het ontstaan van kennis in de vorm van strukturen, zowel in de geschiedenis als bij het individu, volgens de strukturalistische methode'.
Wetenschapsgeschiedenis
Uit de geschiedkundige tak van de doelstelling vloeien onder meer de twee volgende gecorreleerde vragen voort. Hoe valt te verklaren dat de wetenschap, net als de kunsten, in het westen en een tijdlang in islamitische culturen een zeer grote bloei hebben doorgemaakt. En hoe valt te verklaren dat de wetenschap in de islamitische culturen na 150 tot 200 jaar gebloeid te hebben, langzaam maar zeker is vervallen zonder zich ooit hersteld te hebben. De antwoorden op die vragen zijn tijdens een aantal cursussen behandeld.
Een andere vraag is waarom de moderne wetenschap, zoals we de wetenschap dus nu kennen, in West-Europa is opgekomen en bijvoorbeeld niet in Oost-Europa, de islamitische culturen, India, China of Japan.
Operatienivo's en democratische rechtsorde
Er is een verband tussen de doelstelling van Stichting Histos en de democratische rechtsorde. Dat verband is gebaseerd op de vijf fundamentele nivo's waarnaar onze psychologische operaties gedifferentieerd dienen te worden.
Het eerste - zo men wil: onderste - nivo is dat van het objectieve opereren. Daaronder vallen reken- en wiskunde, natuurkunde, geologie, psychologie (zie bijvoorbeeld Groeienderwijs en Naar school), enzovoort.
Het tweede nivo is dat van het subjectieve opereren. Daartoe behoren onder meer het omgaan met zelfkennis, met de persoonlijke betekenissen van symbolen (de één zal in een eik 'kracht' zien, de ander 'ouderdom' en een derde ziet er nog wat anders in), enzovoort.
Het derde nivo is dat van het sociale opereren, met 'sociaal' in de zin van het afstemmen van gedragingen op elkaar. Men kan daarbij denken aan de spelregels, aan afspraken (zoals 'A verkoopt B zijn fiets voor 100 euro'), aan contracten, aan wetten, aan internationale verdragen, enzovoort.
Het vierde nivo is dat van het paranormale opereren: helderziendheid, paranormaal genezen, enzovoort.
Het vijfde nivo is dat van het metafysische opereren. Daaronder vallen antwoorden op vragen als 'bestaat 't goddelijke?', 'zo ja, is dat goddelijke één persoon zoals Jahweh (rabbijns jodendom) of de Drieëenheid (rooms-katholicisme, calvinisme), één energetisch veld zoals de Brahman (hindoeïsme) of de Christuskracht (rozenkruiserdom), meerdere persoonlijke goden zoals Jupiter en Mars (oude Romeinen) of nog wat anders?', 'bestaat er 'n hiernamaals of bestaat reïncarnatie?'.
Bij de huidige stand van zaken bestaat er alleen natrekbare kennis op de eerste drie nivo's en niet op het vierde en het vijfde nivo. Misschien zijn dat vierde en vijfde nivo wel helemaal leeg (zoals skeptici respectievelijk atheïsten beweren). Mensen houden er zich echter wel mee bezig (Jomanda, een astroloog; een imam, een pastoor) en daarom moet er recht aan worden gedaan in een volledige en houdbare psychologische analyse.
De democratische rechtsorde staat op het tweede, subjectieve en op het derde, sociale nivo. Haar uitgangspunt is de vrije wil op het tweede, subjectieve nivo: 'wil ik dat beroep uitoefenen of niet?', 'wil ik met die persoon een relatie aangaan of niet?', 'op welke partij zal ik stemmen?'. En twee of meer personen kunnen, vanuit elk hun vrije wil, tot wilsovereenstemming komen in een spelregel, afspraak, contract, wet, verdrag en dergelijke.
In de pers
Deels als wetenschapper en deels op eigen titel heeft Ewald Vervaet over toepassingen van het bovenstaande een vraaggesprek gegeven, vier artikelen in het kwartaalblad Kunst en wetenschap en twee kranteartikelen geschreven.
Klikt u hier voor het vraaggesprek, 'Het westers christendom heeft de wetenschap gebaard' (Katholiek Nieuwsblad, 15 augustus 2003).
Klikt u hier voor het eerste artikel, 'Islamiet moet grondwet voor koran stellen' (de Volkskrant, 20 april 2004).
Klikt u hier voor het tweede artikel, 'De grote vergissing in het islamdebat' (de Volkskrant, 7 februari 2005).
Klikt u hier als u terug wilt naar de varia.